რატომ საქართველო
სტრატეგიული მდებარეობა, ჩამოყალიბებული სასოფლოსამეურნეო ბაზა და რძის დარგი, რომელსაც მოდერნიზაციის, ინტეგრაციისა და ზრდის დიდი პოტენციალი აქვს.
საქართველო რძის დარგის განვითარებისთვის გამორჩეულ პლატფორმას ქმნის. ქვეყანაში ერთიანდება რძის ადგილობრივი წარმოება და მოხმარება, მრავალფეროვანი სასოფლოსამეურნეო რეგიონები, მეზობელ და საერთაშორისო ბაზრებზე წვდომა, ღია სავაჭრო პოლიტიკა და თანამედროვე ფერმერული მეურნეობების, გადამუშავების, ლოგისტიკისა და საბაზრო სისტემების მზარდი მოთხოვნა.
შესაძლებლობები ძლიერი მხარეებისა და საჭიროებების გადაკვეთაზე
საქართველოში რძის პროდუქტების წარმოების მდიდარი ტრადიცია და სასოფლოსამეურნეო ბაზა ერწყმის მოდერნიზაციის, შესაძლებლობების გაერთიანების, პროფესიონალიზაციისა და ღირებულების ჯაჭვის განვითარების დიდ პოტენციალს.
საქართველოს რძის დარგის შესაძლებლობები ერთ უპირატესობას არ ეფუძნება. აქ უკვე არსებობს წარმოება, ადგილობრივი მოთხოვნა, გადამამუშავებელი საწარმოები, მრავალფეროვანი რეგიონები და საერთაშორისო სავაჭრო კავშირები. ვითარდება კომერციული ფერმებიც. თუმცა წარმოება ჯერ კიდევ დაქსაქსულია და გაუმჯობესებას საჭიროებს პროდუქტიულობა, ტექნოლოგიები, გენეტიკა, საკვების წარმოება, ხარისხი, ლოგისტიკა და პროფესიული მომსახურება.
ეს სირთულეები იმ მიმართულებებსაც გვიჩვენებს, სადაც ინვესტიციამ, ტექნოლოგიამ და უკეთ ორგანიზებულმა საქმიანობამ რეალური შედეგი შეიძლება მოიტანოს.
არსებული რძის სექტორიპროდუქტიულობაგანვითარებადი კომერციული ფერმებიტექნოლოგიებიადგილობრივი მოთხოვნაგენეტიკაგადამუშავების შესაძლებლობებიცხოველთა საკვების წარმოება და მიწოდებარეგიონული მრავალფეროვნებახარისხისაერთაშორისო სავაჭრო კავშირებილოგისტიკაფრაგმენტული წარმოებაპროფესიული მომსახურება
საქართველო მიმზიდველია არა იმიტომ, რომ რძის სექტორის სისტემა უკვე სრულად არის ჩამოყალიბებული, არამედ იმიტომ, რომ მრავალი ძირითადი კომპონენტი უკვე არსებობს, ხოლო მათ შორის ახალი ღირებულების შექმნის დიდი შესაძლებლობაა.
ევროპას, კავკასიას, ცენტრალურ აზიასა და შავ ზღვას შორის
საქართველო შავ ზღვასა და სამხრეთ კავკასიაში მდებარეობს, იმ გზების გადაკვეთაზე, რომლებიც ევროპას, თურქეთს, კასპიის რეგიონს, ცენტრალურ აზიასა და აზიის სხვა ბაზრებს აკავშირებს.
რძის ბიზნესისთვის ამ მდებარეობამ რამდენიმე შესაძლებლობა შეიძლება შექმნას:
საქართველო შუა დერეფნის აქტიური მონაწილეცაა. ეს მულტიმოდალური მარშრუტი ევროპასა და აზიას სამხრეთ კავკასიისა და კასპიის რეგიონის გავლით აკავშირებს. საქართველოს ეკონომიკის სამინისტრო სატრანსპორტო შესაძლებლობების გაფართოებას კვლავ სტრატეგიულ პრიორიტეტად მიიჩნევს. ეკონომიკის სამინისტრო
კავშირი დიდ ბაზრებთან
თავისი ზომის ქვეყნისთვის საქართველოს თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებების საკმაოდ ფართო ქსელი აქვს. ამის წყალობით ქვეყანა შეიძლება საინტერესო იყოს როგორც ადგილობრივი ბაზარი, ისე წარმოებისა და ვაჭრობის ბაზა.
თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებები ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ რძის ყველა პროდუქტი ნებისმიერ ბაზარზე დამატებითი პირობების გარეშე შევა. რძის პროდუქტების ექსპორტი კვლავ ექვემდებარება წარმოშობის წესებს, ვეტერინარულ/SPS მოთხოვნებს, საწარმოს ავტორიზაციას, სერტიფიცირებას, პროდუქტის სტანდარტებსა და დანიშნულების ბაზრის კონკრეტულ პირობებს.
ეკონომიკის სამინისტრომოქმედი შეთანხმებები მოიცავს სავაჭრო ჩარჩოებს შემდეგ პარტნიორებთან:
DCFTAევროკავშირიFTAEFTA-ს ქვეყნებიFTAგაერთიანებული სამეფოFTAთურქეთიFTAჩინეთიFTAჰონგკონგი, ჩინეთიFTAარაბთა გაერთიანებული საამიროებიFTAდსთ და რეგიონული ბაზრები
რძის პროდუქტებისთვის ბაზარზე შესვლა ასევე მოითხოვს:
- წარმოშობის წესებს
- ვეტერინარულ / SPS მოთხოვნებს
- საწარმოთა დამტკიცებას
- სერტიფიცირებას
- პროდუქტის სტანდარტებს
- დანიშნულების ბაზრის პირობებს
რძის პროდუქტები საქართველოს კვების კულტურის ნაწილია
საქართველო ნულიდან არ იწყებს. რძე, ყველი, მაწონი და სხვა რძის პროდუქტები ადგილობრივი წარმოებისა და მოხმარების დამკვიდრებული ნაწილია.
შესაბამისად, შესაძლებლობა არსებული სექტორის ეფექტიანობის, სტაბილური ხარისხის, უვნებლობის, მასშტაბისა და კომერციული ორგანიზების გაუმჯობესებაშია და არა მომხმარებელთა მოთხოვნის ნულიდან შექმნაში.
წარმოება არსებობს, პროდუქტიულობა კი არათანაბარია
საქართველოს რძის დარგში ოჯახური წარმოება, მცირე ფერმები და მზარდი რაოდენობის კომერციული მეურნეობები ერთმანეთის გვერდით არსებობს. მათ პროდუქტიულობას შორის მნიშვნელოვანი სხვაობაა. სწორედ აქ ჩნდება განახლებისა და გაუმჯობესების დიდი შესაძლებლობა.
ტრადიციული საოჯახო წარმოება
მცირე ფერმები
შედარებით კომერციული მეურნეობები
მცირე ბიზნესს მარტო მუშაობა არ სჭირდება
დაქსაქსულ წარმოებას ხშირად მხოლოდ სისუსტედ განიხილავენ. ჯეო დეირი სხვა შესაძლებლობასაც ხედავს: მცირე და საშუალო ბიზნესებს შეუძლიათ შეინარჩუნონ დამოუკიდებელი საკუთრება და გარკვეული რესურსები და მომსახურება ერთობლივად გამოიყენონ.
ყოველ ფერმას ცალკე არ სჭირდება ვეტერინარული სამსახური, გენეტიკის პროგრამა, საკვების მომზადება, ხბოების გამოზრდა, რძის შეგროვება, გადამუშავება, ციფრული სისტემები, ფინანსები და ლოგისტიკა. ასეთი გაზიარების შესაძლებლობა საქართველოს განსაკუთრებით შეესაბამება განაწილებულ მოდელებს, როგორიცაა დეირი გრიდი.
მიზანი მხოლოდ მრავალი მცირე ფერმის რამდენიმე დიდით ჩანაცვლება არ არის. მცირე ბიზნესებსაც უნდა შეეძლოთ პროფესიულ ქსელში სრულფასოვანი მონაწილეობა.
სხვადასხვა რეგიონი — სხვადასხვა შესაძლებლობა
საქართველო არ უნდა წარმოვაჩინოთ, როგორც ერთგვაროვანი საწარმოო ზონა.
საქართველოს გეოგრაფია მცირე მანძილზეც განსხვავებულ სასოფლოსამეურნეო პირობებს ქმნის. რეგიონებს შორის მნიშვნელოვნად იცვლება სიმაღლე, ნალექი, ტემპერატურა, ნიადაგი, კულტურების მოყვანის შესაძლებლობა, სარწყავი წყლის ხელმისაწვდომობა, ქალაქებამდე მანძილი და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა.
ამ მრავალფეროვნების გათვალისწინებით შეიძლება რძის სხვადასხვა ბიზნესმოდელი შეირჩეს, ნაცვლად იმისა, რომ ფერმის ერთი ნიმუში მთელ ქვეყანას მოერგოს.
გაეცანით საქართველოს რეგიონებს · მზადდება
- სიმაღლე
- ნალექი
- ტემპერატურა
- ნიადაგი
- მოსავლიანობის პოტენციალი
- სარწყავი წყალი
- ქალაქებთან სიახლოვე
- სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა
- ინტენსიური რძის მეურნეობაფერმის ერთი ნიმუში
- საკვები კულტურების მოყვანაფერმის ერთი ნიმუში
- სილოსისა და მარცვლეულის ბიზნესიფერმის ერთი ნიმუში
- ხბოებისა და დეკეულების გამოზრდაფერმის ერთი ნიმუში
- რძის შეგროვებაფერმის ერთი ნიმუში
- ყველის წარმოებაფერმის ერთი ნიმუში
- რეგიონული გადამუშავებაფერმის ერთი ნიმუში
- სამაცივრე შენახვაფერმის ერთი ნიმუში
- დისტრიბუციაფერმის ერთი ნიმუში
რძის დარგის განვითარება საკვებით იწყება
კონკურენტუნარიან რძის წარმოებას საიმედო საკვები ბაზა სჭირდება. საქართველოში უკვე მოჰყავთ საკვებად მნიშვნელოვანი კულტურები, მათ შორის სიმინდი. შესაძლებელია მათი წარმოების უფრო სისტემურად ორგანიზება, კომერციული რძის ფერმების საჭიროებების შესაბამისად.
მნიშვნელოვანი შესაძლებლობა მხოლოდ მოსავლის მოცულობაში არ მდგომარეობს. ეს არის შემდეგი მიმართულებების განვითარება:
- 01თესლის შერჩევა
- 02კულტურის მოყვანა
- 03მორწყვა
- 04მოსავლის აღების დრო
- 05სილოსი
- 06მარცვლეულის შენახვა / გამოშრობა
- 07ხარისხის შემოწმება
- 08რაციონის შედგენა
- 09მომზადებული საკვების მიწოდება
ფერმა მის გარშემო ბიზნესებსაც ავითარებს
თანამედროვე რძის დარგი ქმნის ეკონომიკურ აქტივობას თავად რძის წარმოების მიღმაც.
რძის დარგის განვითარებას შეუძლია შექმნას სოფლის საწარმოთა მთელი ქსელი და არა მხოლოდ ცალკეული ფერმები.
ფერმამეტი ღირებულება ფერმის მიღმაც
ნედლი რძისგან მეტი ეკონომიკური სარგებელი მიიღება, როცა მისგან სტაბილური ხარისხის, უსაფრთხო და გასაყიდად შესაფერისი პროდუქტი მზადდება. ამიტომ საქართველოში შესაძლებლობები ფერმერული წარმოების გარდა თანამედროვე გადამუშავებასა და ახალი პროდუქტების შექმნაშიც არსებობს.
- სასმელი რძე
- იოგურტი და რძემჟავა პროდუქტები
- ტრადიციული და თანამედროვე ყველის სახეობები
- კარაქი და ნაღები
- დედოთი დამზადებული პროდუქტები
- სპეციალიზებული რძის პროდუქტები
- ინგრედიენტებისა და თანაპროდუქტების ეფექტიანი გამოყენება
შესაძლებლობა განსაკუთრებით დიდია იქ, სადაც ნედლი რძის სტაბილური მომარაგება, პროდუქტის ხარისხი, შეფუთვა, სამაცივრე ჯაჭვი და ბაზარზე პოზიციონირება კომპლექსურად ვითარდება.
ჩართეთ ხუთივე და სისტემა ამუშავდება.
ტრადიციის შენარჩუნება და განვითარება
საქართველოს რძის პროდუქტების, განსაკუთრებით ყველისა და ფერმენტირებული პროდუქტების, მრავალწლიანი ტრადიცია აქვს. ეს ტრადიციები პროდუქტს გამორჩეულ ხასიათსა და საბაზრო ღირებულებას აძლევს.
თანამედროვე წარმოება ტრადიციული პროდუქტების დათმობას არ მოითხოვს — პირიქით, შეუძლია გააძლიეროს ისინი:
მეტი შესაძლებლობა ადგილობრივ ბაზარზე
თუ ადგილობრივი წარმოება კონკურენტულ ხარისხს, სტაბილურ მიწოდებასა და ეკონომიკურ შედეგს უზრუნველყოფს, თანამედროვე ქართულ რძის ბიზნესებს იმპორტირებული პროდუქციის ნაწილის ჩანაცვლება შეუძლიათ.
იმპორტის ჩანაცვლება ნებისმიერ ფასად არ უნდა იყოს მიზანი. ადგილობრივმა პროდუქტმა კონკურენცია უნდა გაუწიოს ხარისხით, საიმედოობით, მომხმარებლის საჭიროებებთან შესაბამისობითა და ეკონომიკური ეფექტიანობით.
ხარისხისაიმედოობაპროდუქტის შესაბამისობაეკონომიკური მხარე
იმპორტირებული რძის პროდუქტებიადგილობრივი წარმოება
ადგილობრივ ბაზარზე კონკურენციიდან ექსპორტამდე
საქართველოს სავაჭრო კავშირები ქმნის საექსპორტო შესაძლებლობებს, თუმცა რძის პროდუქტების ექსპორტი მხოლოდ სატარიფო შეღავათებზე წვდომით არ შემოიფარგლება. საექსპორტო მზაობა მოითხოვს:
011-დან ადგილზეა
ექსპორტი უნდა იყოს კონკურენტუნარიანი რძის სექტორის განვითარების შედეგი და არა მისი ჩამნაცვლებელი.
ქვეყანა, რომელიც ბიზნესის განვითარებას უწყობს ხელს
საქართველოში მოქმედებს სპეციალიზებული საჯარო ინსტიტუტები, რომლებიც მხარს უჭერენ მეწარმეობას, ექსპორტსა და ინვესტიციებს.
აწარმოე საქართველოშიეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დაქვემდებარებაში
ბიზნესიექსპორტიინვესტიცია
სააგენტო „აწარმოე საქართველოში“ ახორციელებს ბიზნესის, ექსპორტისა და ინვესტიციების მხარდაჭერის ფუნქციებს და ინვესტორებსა და ბიზნესს შორის დამაკავშირებელ რგოლს წარმოადგენს.
აწარმოე საქართველოშიგანვითარებისთვის საკმარისი მასშტაბი, კოორდინაციისთვის ხელსაყრელი ზომა
საქართველოს ზომა ინტეგრირებული რძის სისტემების განვითარებისთვის უპირატესობა შეიძლება იყოს. ფერმების, გადამამუშავებლების, მომსახურების მიმწოდებლებისა და ბაზრების ქვეყნის მასშტაბით დაკავშირება აქ უფრო მარტივია, ვიდრე ძალიან დიდ ქვეყნებში.
შესაძლებელია ჯერ საქართველოში გამოიცადოს სტანდარტიზებული ტექნიკური სისტემები, ციფრული პლატფორმები, განაწილებული მომსახურების მოდელები და კოორდინირებული საწარმოო ქსელები, შემდეგ კი წარმატებული მოდელები სხვა გარემოს მოერგოს.
- ფერმები
- გადამამუშავებლები
- მომსახურების მიმწოდებლები
- ბაზრები
განახლება მოძველებული ეტაპების გამეორების გარეშე
საქართველოს რძის სექტორში ციფრული ტექნოლოგიების გამოყენება ჯერ კიდევ დაბალ დონეზეა. ეს დღეს შეიძლება ნაკლი იყოს, თუმცა ამავდროულად იძლევა შესაძლებლობას, თანამედროვე სისტემები პირდაპირ დაინერგოს, ნაცვლად იმისა, რომ ახალი ტექნოლოგიები ათწლეულების მანძილზე დაგროვილ, ერთმანეთთან შეუთავსებელ ძველ ინფრასტრუქტურაზე დაშენდეს.
სავარაუდო გზები.
ძველ ინფრასტრუქტურაზე დაშენება
ჩანაწერები ქაღალდზეცხრილებიცალკეული პროგრამებიმორგებული ინტერფეისებიინტეგრაციის პროექტები
თითოეული ახალი ინსტრუმენტი წინა პლატფორმაზეა დაშენებული.
პირდაპირი წარდგენა
ნახირის მართვარძის წარმოების აღრიცხვანივთების ინტერნეტიკვების მართვამიკვლევადობალაბორატორიულ მონაცემებთან კავშირილოგისტიკამარაგებიციფრული გადახდებიფინანსებისავაჭრო პლატფორმებიხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული გადაწყვეტილების დამხმარე ხელსაწყოები
თანამედროვე დაკავშირებული სისტემებიერთიანი პლატფორმა; პირდაპირ დანერგილი სისტემები.
ვეტერინარებიტექნიკოსებიკვების სპეციალისტებიდანადგარების ოპერატორებიინჟინრებილოგისტიკის თანამშრომლებილაბორატორიის პერსონალიხარისხის სპეციალისტებიციფრული სისტემების მომხმარებლებიმენეჯერები
რძის დარგს ტრადიციულ ფერმერულ შრომაზე მეტი ღირებულების შექმნა შეუძლია
თანამედროვე რძის დარგს სჭირდება ვეტერინარები, ტექნიკოსები, კვების სპეციალისტები, დანადგარების ოპერატორები, ინჟინრები, ლოგისტიკის თანამშრომლები, ლაბორატორიის პერსონალი, ხარისხის სპეციალისტები, ციფრული სისტემების მომხმარებლები და მენეჯერები.
ძირითადად ხელით შესასრულებელი სასოფლოსამეურნეო შრომატექნიკურიპროფესიონალიმეწარმეობითი
ამრიგად, მოდერნიზაცია იძლევა შესაძლებლობას, რძის დარგში საქმიანობა ძირითადად ფიზიკური შრომიდან ტექნიკური, პროფესიული და სამეწარმეო საქმიანობის ფართო სპექტრად გარდაიქმნას.
საერთაშორისო ცოდნა ადგილობრივ პირობებს უნდა მოერგოს
საქართველოს შეუძლია ისარგებლოს საერთაშორისო გამოცდილებით რძის სანაშენე გენეტიკაში, აღჭურვილობაში, საინჟინრო დაგეგმვაში, მართვის სისტემებსა და პროფესიულ ცოდნაში. თუმცა, კანადის, დასავლეთ ევროპისა თუ სხვა მსხვილი სარძევე ეკონომიკებისთვის შექმნილი სისტემების პირდაპირ გადმოღება ყოველთვის არ არის ეფექტიანი.
- გენეტიკა
- აღჭურვილობა
- საინჟინრო დაგეგმვა
- მართვის სისტემები
- პროფესიული ცოდნა
ფერმის ზომაფინანსებიშრომაკლიმატიინფრასტრუქტურაბაზრებისოფლების განლაგება
ჯეო დეირის მიდგომაგამოიყენეთ საერთაშორისო გამოცდილება.მოარგეთ საქართველოს რეალობას.
საქართველო და განაწილებული რძის წარმოება
რამდენიმე მახასიათებელი საქართველოს განსაკუთრებით შესაფერისს ხდის დეირი გრიდის კონცეფციისთვის: სოფლად არსებული ფრაგმენტული წარმოება, პროდუქტიულობის გაზრდის საჭიროება, გაზიარებული სპეციალიზებული მომსახურების პოტენციალი, გეოგრაფიულად განფანტული დასახლებები, ცხოველთა საკვებისა და რძის თანამედროვე სისტემების დანერგვის შესაძლებლობა და დამოუკიდებელი ბიზნესების დაკავშირება ერთიანი ციფრული და კომერციული ქსელით.
მიზანი არ არის ყველა ფერმის ერთ კორპორატიულ საწარმოში გაერთიანება. მიზანია მასშტაბის ეფექტის შექმნა დამოუკიდებელი ბიზნესების გაერთიანებით და არა მხოლოდ ერთი მსხვილი კომპანიის შიგნით.
დეირი გრიდს შეუძლია გაერთიანება
სად შეიძლება ინვესტირება
- კომერციული მერძეული ფერმები
- საკვების წარმოება
- გენეტიკა
- ხბოებისა და დეკეულების ბიზნესი
- ვეტერინარული სისტემები
- წველა და გაგრილება
- გარემოსდაცვითი სისტემები
- რძის შეგროვება
- გადამუშავება
- ყველის საწარმოები
- შეფუთვა
- ხარისხის ლაბორატორიები
- ჩამდინარე წყლები და კომუნალური ინფრასტრუქტურა
- სამაცივრე შენახვა
- სამაცივრე ტრანსპორტი
- დისტრიბუცია
- საცალო ვაჭრობა
- ელექტრონული კომერცია
- საექსპორტო არხები
და ამ სამივე მიმართულების გარშემომომსახურება·აღჭურვილობა·საწარმოო მასალები·ფინანსები·ადამიანური რესურსები·ტექნოლოგიები
რატომ სჭირდება პროექტს ფრთხილი დაგეგმვა
საქართველო რძის დარგში შესაძლებლობებს სწორედ იმიტომ ქმნის, რომ ღირებულების ჯაჭვის გარკვეული რგოლები ჯერ კიდევ განუვითარებელია. შესაბამისად, ინვესტორებმა და ოპერატორებმა შეზღუდვები ისეთივე სერიოზულობით უნდა შეაფასონ, როგორც შესაძლებლობები. შესაძლო გამოწვევები მოიცავს:
მთავარი კითხვაა არა უბრალოდ „არის თუ არა საქართველო მიმზიდველი?“, არამედ „რომელი ბიზნესმოდელია შესაფერისი საქართველოსთვის, რომელ რეგიონში, რა მასშტაბით და რა დამხმარე შესაძლებლობებით?“
შესაძლებლობიდან განსაზღვრულ პროექტამდე
ჯეო დეირი შეიქმნა იმისთვის, რომ საქართველოში რძის ბიზნესის განვითარებისთვის საჭირო რგოლები ერთმანეთთან დააკავშიროს.
ფიქრობთ საქართველოში რძის ბიზნესზე?
რძის ბიზნესის იდეა შეიძლება იყოს ფერმა, გადამამუშავებელი საწარმო, საკვების წარმოება, სამაცივრე საწყობი, სადისტრიბუციო ქსელი, ტექნოლოგიური გადაწყვეტა ან საინვესტიციო ხედვა. შესაფერისი გზა დამოკიდებულია ბიზნესის ტიპზე, მდებარეობაზე, მასშტაბსა და პროექტის ეტაპზე.
01ბიზნესიგანსაზღვრისთვის02ადგილმდებარეობაგანსაზღვრისთვის03მასშტაბიგანსაზღვრისთვის04პროექტის ეტაპიგანსაზღვრისთვის
გაიცანით საქართველო
- ბიზნესგარემოკომპანიების, ინვესტორებისა და პროექტების საქმიანობის გარემო.
- რძის დარგის სურათისაქართველოს რძის დარგის სტრუქტურა, წარმოება და განვითარება.
- საქართველოს რეგიონებირეგიონების აგრარული და საინვესტიციო თავისებურებები.მზადდება
- ინვესტიცია საქართველოშიროგორ შეიძლება რძის დარგში საინვესტიციო შესაძლებლობების განვითარება.
რძის დარგი განვითარების შესაძლებლობით
საქართველოში უკვე არსებობს რძის წარმოება, ტრადიციები, აგრარული რესურსები, გადამამუშავებლები, ბაზრები და საერთაშორისო კავშირები. ახლა საჭიროა პროფესიული სისტემების გაძლიერება, რომლებიც მათ ერთმანეთთან აკავშირებს.
ჯეო დეირი ამ საჭიროებაში ხედავს შესაძლებლობას: განავითაროს უფრო პროდუქტიული ფერმები, ძლიერი გადამუშავება, საიმედო მომარაგება, პროფესიული მომსახურება, კვალიფიციური ბიზნესები და დაკავშირებული ბაზრები თანამედროვე ქართული რძის დარგის გარშემო.